Diş röntgeni çocuğum için güvenli mi? Radyasyon dozu ve kurşun önlük önerisindeki değişiklik

Diş röntgeni çok az radyasyon kullanır; gereken çekimi atlamak çürüğün gözden kaçmasına yol açabilir. Neden çekildiğini, kurşun önlük önerisindeki değişikliği anlattık.

Diş hekimi "Bir röntgen çekelim" dediğinde çocuğunuzun radyasyon almasından endişelenmeniz doğaldır. Eskiden mutlaka giydirilen kurşun önlüğün bugün bazı kliniklerde hiç kullanılmaması da kafanızı karıştırabilir. Diş röntgeninin neden gerektiğini, ne kadar güvenli olduğunu ve neler sorabileceğinizi derledik.

Diş röntgeni ne kadar az radyasyon kullanır, neden çekilir?

Hepimiz her gün topraktan, havadan ve yiyeceklerden gelen doğal radyasyonu az miktarda alırız. Ağız içine yerleştirilerek çekilen küçük bir röntgenin 1 tanesindeki radyasyon dozu çok azdır. Tüm çeneyi tek seferde gösteren panoramik röntgen bile doğal ortamdan alınan radyasyonun birkaç günlük miktarı kadardır.

Yine de çocuklar radyasyona yetişkinlerden daha duyarlıdır. Bu yüzden güncel rehberler yalnızca gerçekten gereken röntgenlerin, en düşük dozla çekilmesine önem verir. Röntgen, belirli aralıklarla rutin olarak yapılan bir test değil, bir tanı aracıdır. Yalnızca yaşa bakılarak çekilmez; daha önce çekilmiş görüntüler varsa onlardan yararlanılır.

Röntgen gerekir, çünkü gözle görülemeyen yerler vardır. Sıkıca birleşmiş azı dişlerinin arası, dişin içinde yayılan çürük ve henüz diş etinin içinde olan kalıcı dişler dışarıdan görünmez. Gereken bir röntgen atlanırsa bu çürükler gözden kaçabilir ve daha büyük bir tedaviye yol açabilir.

Kurşun önlükle ilgili öneri yakın zamanda değişti. Eskiden diş röntgenlerinde kurşun önlük ve tiroit koruyucu mutlaka kullanılırdı. Amerikan Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Akademisi'nin 2023 önerisinin ardından Amerikan Diş Hekimleri Birliği, 2024'te çocuklar ve hamileler dahil hiçbir hasta için bunları artık önermediğini açıkladı. Amerikan Çocuk Diş Hekimliği Akademisi de bunu 2025'te benimsedi. Bunun üç nedeni var.

• Dijital sensörler ve ışını daraltan cihazlar dozu büyük ölçüde azalttı.
• Koruyucular vücudun içinde saçılan radyasyonu engelleyemez.
• Koruyucular görüntüyü kapatıp yeniden çekime yol açabilir.

Çekim sırasında böyle sorun ve çocuğunuza yardım edin

Merak ettiklerinizi rahatça sorun. Soru sormak ayıp değildir.

• "Bu röntgen neden gerekli?"
• "Önceki röntgenler kullanılabilir mi?" Başka bir klinikte çekilmiş görüntüler varsa önceden söyleyin.
• 3 boyutlu tarama (KIBT) önerildiyse: "Normal röntgen neden yetmiyor?"
• Çekim sırasında çocuğunuzu tutmanız gerekiyorsa sizin için koruyucu gerekip gerekmediğini sorun.

Çocuğunuza "Fotoğraf makinesi dişlerinin resmini çekecek, bir an kıpırdamadan durman yeter" gibi kısa ve sakin bir açıklama yapın. Sensörü ısırmak ona tuhaf gelebilir ama çabucak biter. Kıpırdamazsa yeniden çekim gerekmesi de azalır.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekiminize danışın

• Röntgen önerildi ve nedenini merak ediyorsanız
• 3 boyutlu tarama (KIBT) önerildiyse
• Çocuğunuzun yakın zamanda başka bir klinikte çekilmiş görüntüleri varsa
• Azı dişlerinin arasına sık sık yiyecek takılıyor ya da çiğnerken canı acıyorsa
• Düşerek ya da bir yere çarparak dişini incittiyse

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar